Home » Preekarchief » preken 2016 » 26 juni 2016

26 juni 2016

OVERWEGING DERTIENDE ZONDAG DOOR HET JAAR,
ST. BONIFATIUSPAROCHIE, ALMERE, 26 JUNI
2016
(1 Kon. 19,16b.19-21 en Lc. 9,51-62)(C)

Dit weekend wordt er in Groot-Brittannië, in Europa, maar eigenlijk over de gehele wereld uitgebreid nagepraat en nagedacht over het vertrek van het VK uit de EU. Hoe heeft het zover kunnen komen? Wat was de grootste angst van de mensen? Waarom hebben ze in meerderheid ‘Leave’ gestemd? Het bleek een overwinning van het platteland op de grote stad, een overwinning van laagopgeleiden op hoogopgeleiden, een overwinning van mensen die heimwee hebben naar ‘merry England’, het Engeland van de jaren vijftig, op de café latte drinkende wereldburgers van Londen. Wat al die mensen gemeen hebben is een verlangen naar wat is geweest en ze vinden wat er nu gebeurt maar niks. En dat die nieuwe tijd zich onweerlegbaar aandringt, of je nu wel of niet lid bent van de EU, maakt eigenlijk niet uit. Het gaat over het feit dat mensen het moeilijk vinden om dingen los te laten. En dus laten zij op deze manier hun stem horen. En is het aan de politici om hiervoor een oplossing te vinden waarin beter rekening moet worden gehouden met de gewone man en vrouw.

Waar mensen vandaag ook een antwoord voor moeten vinden is de vraag of zij bereid zijn om Jezus te volgen. Dat is tenminste de prangende vraag van het evangelie. Wil je met Hem op reis, dan kan dat alleen als je bereid bent je los te maken van je verleden. In vrijheid – we worden tot niets verplicht. Want Jezus trekt verder, op naar Jeruzalem. Hij wist wat daar met Hem zou gebeuren. Hij had daar openlijk met zijn leerlingen over gesproken. Maar ondanks dat vooruitzicht zette Jezus door. Hij nam de kortste weg, over de heuvels van Samaria. De inwoners van Samaria werden in die tijd over het algemeen beschouwd als dissidenten, omdat zij zo’n beetje hun eigen weg gingen. Ze waren ook niet zo gesteld op al die pelgrims die door hun gebied naar Jeruzalem trokken. Vandaar dat de kwartiermakers die Jezus vooruitstuurde, niet bepaald gastvrij werden ontvangen. Jezus en zijn gezelschap waren niet welkom in hun dorp.

Jezus liet zich niet afleiden en zette koers naar Jeruzalem. Nu het nog kan, wil Hij zijn reisgenoten en vrienden duidelijk maken waar het Hem om gaat. En dat is geen dagje uit. En dus maakte Hij op een in het Midden-Oosten gebruikelijke manier duidelijk wat het betekent om Hem te volgen. Dat wil zeggen door middel van overdrijving en choqueren probeerde Hij zijn reisgenoten voor te bereiden op de reis die volgen zou. En dat betekende dat je je wel bewust moest zijn dat je op reis zal gaan met een dakloze. Hij had immers zelfs geen steen om zijn hoofd op te laten rusten. En in het geval je je doden nog moest begraven dat je dat maar aan anderen moet overlaten. Het gaat Jezus om de levenden. En als iemand zegt: ‘Ik zal U volgen, Heer, maar laat mij eerst afscheid nemen van mijn huisgenoten’, dat dan de waarschuwing zou klinken dat je als reisgenoot vooruit moet kijken en dat je datgene wat achter je ligt moet vergeten.

En daar zit de moeilijkheid, want net als de Britten nu, kijken mensen graag en veel achterom. Ze zeulen het verleden met zich mee, soms als een blok aan hun been. Moeilijkheden die ze hebben meegemaakt, onrecht dat hun is aangedaan, fouten die ze hebben gemaakt, mislukkingen waar ze schuld aan hadden, verantwoordelijkheden die ze uit de weg gingen, vergissingen die ze begingen, beloften die ze niet nakwamen – ja, de schuldgevoelens daarover kunnen ons mensen helemaal vastgepind houden aan het verleden.

Dat vastgepind zijn, soms inderdaad dramatisch, soms minder dramatisch, maar ook de idealisering van het verleden, toen was alles beter, Jezus heeft het over al deze dingen die je eigenlijk zou moeten willen loslaten omdat ze een belemmering vormen, een blok aan het been zijn op de tocht die je met Hem moet gaan afleggen. Hij roept ons daarom op ons van juist die dingen los te maken. Doe je dat niet of kun je dat niet, ja dan wordt het lastig.

We hebben deze week twee voorbeelden gekregen van hoe mensen kunnen reageren: een keuze vanuit het verlangen om alles bij het oude te houden en een keuze van iemand die inderdaad bereid was om ‘de hand aan de ploeg te slaan’ zonder om te zien: Elisa. Hij maakte de sprong in het duister: hij slachtte zijn trekossen, kookte het vlees van die dieren op het hout van de jukken van die dieren, gaf het aan het werkvolk en volgde Elia om zijn dienaar te worden. Hij verbrandde dus letterlijk alle schepen achter zich. Hij gaf dus werkelijk alles op en sprong in het diepe.

Jezus roept ons dus op tot een radicale keuze. Zoiets als; je bent voor of tegen Hem, je volgt Hem of je volgt Hem niet. En dan lijkt het alsof het Hem volgen ongelooflijk zwaar zal zijn. Terwijl je het eigenlijk andersom moet bekijken. Namelijk dat je alleen maar door Hem te volgen gered kunt worden. ‘Niemand komt tot de Vader, tenzij door Mij’. Alleen maar door Hem te volgen kun je van Gods wege vergeving, verzoening en barmhartigheid ervaren. Dus dan is het volgen van Jezus eigenlijk van vitaal belang voor u en mij.

Amen
© 2016 Sandor Koppers