Home » Preekarchief » preken 2016 » 28 augustus 2016

28 augustus 2016

OVERWEGING TWEEENTWINTIGSTE ZONDAG DOOR HET JAAR,
ST. BONIFATIUSPAROCHIE, ALMERE, 28 AUGUSTUS 2016
(Jes. Sir. 3,17-18.20.28-29 en Lc. 14,1.7-14)(C)

Het is ook altijd wat als Jezus te gast is bij Farizeeën. Je kunt er je klokje op gelijk zetten dat het hommeles wordt. En vandaag ook. De knuppel wordt in het hoederhok gegooid. Jezus is vandaag te gast bij een rijk en voornaam gezelschap. Eerst is Hij naar de synagoge geweest, en daar heeft Hij met anderen samen de heilige Geschriften gelezen en becommentarieerd; en samen hebben ze psalmen gezongen. En nu gaat Jezus genieten van een rijk voorziene tafel. Een tafel zoals die ook vaak getoond wordt in de programma’s van Jort Kelder ‘Hoe heurt het eigenlijk?’. Dat zijn leuke programma’s over het leven van de superrijken, of van de mensen die daar graag voor door gaan. Zij tonen ons een inkijkje in de recepties, de feesten en diners en borrels. Maar Jort Kelder weet daarbij ook altijd heel goed in beeld te brengen of door middel van zijn commentaar te laten horen dat het er niet altijd even charmant of beschaafd aan toegaat in de ‘high society’. Dat het wel een hoop glitter en glamour is, maar ook veel ellenbogenwerk en na-ijver.

En Jezus was dus 2000 jaar geleden ook bij zulke voorname mensen te gast. Maar tot zijn schrik merkte Hij dat sommigen van de genodigden op dat feest zich wel erg druk maakten over waar ze wilden gaan zitten en tevens dat het wel een beetje een-ons-kent-ons sfeertje was: de gastheer had alleen maar zijn vrienden, zijn familie en rijke buren uitgenodigd. En iedereen maar kijken: waar is Jezus, waar gaat Hij zitten, welke plaats denkt Hij zichzelf toe? En welke plaats zou de gastheer voor Hem hebben gereserveerd? Ze hielden Hem scherp in de gaten. Jezus ontzenuwt de situatie met de opmerking dat als je uitgenodigd wordt op een bruiloft, dat je dan niet op de beste plaatsen moet gaan zitten, maar een beetje achterin. Dan kun je tenminste nog promotie maken voor de ogen van het hele gezelschap. Maar doe je alsof je recht hebt op de beste plaats, dan zou het wel eens een afgang kunnen worden als jou die voorname plaats wordt geweigerd. En dan sta je dus mooi voor paal!

Zeg dus niet dat Bijbelse verhalen niets met onze realiteit te maken hebben. Een weekje kijken naar RTL-Boulevard, vanaf maandag zonder roddelkoning Albert Verlinde, en we zien hetzelfde gebeuren. Maar is dit verhaaltje nu alleen bedoeld als een amusante vertelling over hoe het eraan toegaat onder de Farizeeën? Is het alleen een lesje etiquette over hoe je je gedragen moet in gezelschap? Neen, het gaat zoals gewoonlijk veel dieper.

Om te beginnen gaat het over uitgenodigd worden op een bruiloft. Dat woord bruiloft gebruikt Hij niet voor niets. Dat doet meteen als het goed is bij iedereen een belletje rinkelen. Iedereen, dus ook de mensen die zojuist met Hem in de synagoge waren, kon niet anders denken en voelen dat dat woord bruiloft slaat op het rijk Gods, op het hemels gastmaal. Het grappige lesje hoe-gedraag-je-je in gezelschap sloeg dus in feite op hen en op hun houding, hun mentaliteit tot God en tot dat rijk Gods. En dat begrepen ze best. En het was al met al dus behoorlijk confronterend. Confronterend voor de Farizeeën die inderdaad vaak belust waren op de ereplaatsen, zo waren ze alom bekend, maar ook voor de leerlingen van Jezus die nota bene tijdens het Laatste Avondmaal nog ruzie aan het maken waren over wie de eerste plaats had.

En dan begint de maaltijd. Te eten is er genoeg en het ontbreekt ook niet aan gespreksstof. En dan richt Jezus zich rechtstreeks tot de gastheer: hij heeft de verkeerde mensen uitgenodigd, zegt Jezus, namelijk alleen zijn vrienden, collega’s en familieleden. Want dat zijn nu juist de mensen van wie je binnenkort een retouruitnodiging kunt verwachten. Neen, de gastheer zou de armen, gebrekkigen en kreupelen en blinden moeten uitnodigen. Dan handelt hij pas echt zonder eigenbelang, want zij hebben niet het geld om iets terug te doen. Maar er is nog iets!

Op deze mensen rustte een ritueel taboe. Lees maar in het boek Leviticus en het boek Samuël. Dit soort mensen mocht helemaal niet deelnemen aan de tempeldienst, zij waren onrein. En zij waren ook onrein om aan tafel uitgenodigd te worden. Dus dat is de angel van deze situatie: Jezus heeft maling aan deze Farizeese wetten. Hij plaatste deze mensen, deze uitgestotenen, deze paria’s in het midden! Hij zette hen – en dat doet Hij namens God – op de eerste plaats in weerwil van alle voorschriften! En Hij zegt tegen de gastheer: dat moet jij ook zo doen! Je kunt je indenken dat dat nogal een verstrekkende opmerking was.

Armen, kleinen en misdeelden hebben in de Bijbel een streepje voor. Op tal van plaatsen in de Bijbel kunnen wij dat lezen. Maar de zorg voor de zwaksten gaat niet buiten de mensen om. De Gods Naam – Ik zal er zijn – moet door mensen in praktijk gebracht worden. Zacht gezegd is dat een kwestie van vallen en opstaan. Het gaat helaas meer fout dan goed. Hoe dan ook moeten wij voor ogen houden dat bij God de kleinen op de eerste plaats komen. En dat deze woorden ook nu nog in praktijk moeten worden gebracht. Door ons allemaal.

Amen
© 2016 Sandor Koppers.