Home » Preekarchief » Preken 2017 » 24 december 2017

24 december 2017

OVERWEGING KERSTMIS 2017,
ST. BONIFATIUSPAROCHIE, ALMERE, 24 DECEMBER 2017
(Jes. 9,1-3.5-6 en Lc. 2,1-14)(B)

Een paar weken geleden vertelde ik in een preek iets over de groei van het christendom in de eerste eeuwen na Christus. Uit historisch onderzoek blijkt namelijk dat die groei niet verklaard kan worden door goede preken of theologische traktaten, maar door het handelen van die eerste christenen. Die eerste christenen, het was aanvankelijk een handjevol ongeletterden, vielen op door hun gedrag. Hun gedrag maakte de overgrote heidense meerderheid nieuwsgierig naar wie zij waren en wat zij deden. Zij bekommerden zich bijvoorbeeld over de te vondeling gelegde kinderen. Zij namen die weerloze kinderen die moesten sterven in hun huizen op en brachten hen in contact met het christelijk geloof, want hun geloof leerde hun dat elke mens beeld van God is, hoe hij of zij er ook uitziet of wat hij of zij ook mankeert. Elke mens is de moeite waard om voor te vechten!

Christenen, en dan ook zeker katholieke christenen, hebben in het verleden vanuit die visie op de mens dan ook heel vaak de nood in hun tijd kunnen aanwijzen en meehelpen oplossen. Eind negentiende eeuw was er hier in Nederland een groot wijdverspreid analfabetisme en was gezondheidszorg iets dat alleen weggelegd was voor de rijken. Ontelbare vrouwen en mannen uit ons midden hebben die nood gezien en hebben scholen opgericht, weeshuizen en meisjesinternaten, ziekenhuizen en sanatoria. En dat deden zij allen heel nadrukkelijk vanuit hun katholieke identiteit en op die manier hebben zij de grote maatschappelijke problemen van hun tijd mee helpen oplossen.

En nu zijn we aangekomen in een tijd waar ontzettend veel ontzettend goed geregeld is. Het kost natuurlijk wel wat, maar over het onderwijs, de gezondheidszorg, het wegennet, de stroomvoorziening kunnen we toch ook best tevreden zijn. Over het algemeen functioneren die, zeker in vergelijking met een heleboel andere landen, toch behoorlijk goed. De werkloosheid is praktisch nul. De lonen gaan volgend jaar omhoog. Dus was wil je nog meer? Maar is er dan echt geen nood meer? Loopt nu echt alles op rolletjes? Nee, dat zou een groot misverstand zijn. Vandaar dat wij als katholieke christenen op zoek moeten gaan naar de nood die door niemand gezien wordt, naar het kind dat door niemand getroost wordt, en naar de mens die door niemand geholpen wordt. Want die nood is er, dat kind is er en die mens is er! Hij wordt alleen niet herkend, hij wordt alleen niet aangewezen.

Want onze samenleving individualiseert aanhoudend. Steeds meer mensen wonen alleen, vormen een eenpersoonshuishouden, een derde van de huwelijken wordt voortijdig ontbonden en er wordt sowieso minder getrouwd. En voor de mensen die mobiel zijn, die sociaal handig zijn of die de weg weten en zich aan kunnen passen is er een grenzeloze vrijheid. Heerlijk. Maar ondoenlijk voor al die anderen, met name voor de mensen die geen aansluiting vinden bij onze tijd, die de boot hebben gemist. Zij raken in een sociaal isolement.

Waar onze tijd naar mijn mening dus nood aan heeft is aan verbinding, aan integratie. Dat wij er alles aan doen om in die mensenzee van losse individuen iets van verbinding tot stand te brengen. We hoeven daarbij niet per se het wiel uit te vinden. In het kerstnummer van het KBO-blad las ik over vijf kleine, bijzondere initiatieven van vrijwilligers die zich inzetten voor mensen die het echt nodig hebben. Ik las over het helpen van asielzoekers, over het vrijwilliger zijn bij begeleide vakanties, over een gezamenlijk kerstdiner, het helpen van weeskinderen in Zimbabwe en over voedsel inzamelen voor een dierenvoedselbank. Zomaar vijf voorbeelden van mensen die de onzichtbare nood van anderen toch hebben gezien en ernaar hebben gehandeld. En velen, bleek uit dat verhaal, deden dat vanuit hun christelijke inspiratie. En goed, ook hier gebeurt al het een en ander. We hebben ons eigen maatjesproject voor asielzoekers, we hebben afgelopen donderdag hier ook een gezamenlijk kerstdiner georganiseerd voor alleen gaanden, weduwes en weduwnaars en zijn er weer tal van kerstpakketten uitgedeeld en zetten mensen zich in voor de voedselbank.

Maar het lijkt mij helder dat er meer nodig is. Ik hoop dan ook van harte dat het komende jaar, een jaar waarin er ook zoveel in onze parochie gaat gebeuren, ook een jaar zal worden van gevoeligheid voor de noden van onze tijd. Onze aandacht zal worden opgeslokt door de start van de bouwactiviteiten, maar laten we de energie die dan hopelijk vrijkomt ook aanwenden om de onbenoemde nood te helpen lenigen en integratie, verbinding tot stand brengen. Ik nodig u dan ook uit om naar voren te komen met wat u opvalt of waar u tegenaan loopt, wat u ziet of wat u merkt, en misschien kunnen wij daar dan samen iets aan doen.

U vindt deze kerstpreek misschien somber of pessimistisch omdat ik het steeds heb over nood en problemen en niet over vrede op aarde. Maar zo is hij zeker niet bedoeld! Nee, ik ben juist optimistisch. Ik ben trots op wat mensen vanuit hun katholieke geloof en vanuit hun mensbeeld in het verleden hebben gedaan én ik ben optimistisch over wat zij, wat wij nog kunnen doen. Onze wereld en de samenleving in dit land is namelijk echt verbeterd in vergelijking met vroeger en mede door de inzet van ontelbare christenen.

Lucas verkondigt ons een diepe en blijvende vrede: Jezus Christus. Als Hij geboren wordt in ons hart, als wij ons door zijn Geest laten leiden, komt in ons de ware vrede en vreugde en gaan de scheidslijnen in onze samenleving verdwijnen. Want dan zijn we zelf brengers van zijn vrede, herders van elkaar, navolgers van Christus, onze Vredevorst. En dan zij wij in staat tot het doen van mooie dingen.
Zalig Kerstfeest!

Amen.
© 2017 Sandor Koppers