Home » Preekarchief » Preken 2017 » 30 april 2017

30 april 2017

OVERWEGING DERDE ZONDAG VAN PASEN,
ST. BONIFATIUSPAROCHIE, ALMERE, 30 APRIL 2017
(Hand. 2,14.22-32 en Lc. 24,13-35)(A)

Het woord eucharistie betekent letterlijk ‘dankzegging’. Hadden de twee vrienden onderweg naar Emmaüs voor hun gevoel reden tot dankbaarheid na alles wat er in Jeruzalem gebeurd was? Nee, natuurlijk niet. Hun gevoelens werden gedomineerd door gevoelens van schaamte en schuld. Het had toch helemaal geen zin meer dus wat hadden zij daar nog te zoeken? Totdat ze met die vreemdeling aan het praten raken.

De helaas te vroeg gestorven priester-schrijver Henri Nouwen heeft ooit eens een boekje geschreven met de titel ‘Ons dagelijks brood’. In dat boekje herkent hij in het verhaal van de Emmaüsgangers de structuur van wat wij hier op dit moment aan het doen zijn: eucharistie vieren. Hij stelt dat in het verhaal van de Emmaüsgangers als het ware vier fases zitten: de eerste fase bestaat erin dat de leerlingen Jezus tegenkomen, en Hem niet erkennen, maar hun verdriet en teleurstelling over de afloop van het leven van Jezus in het gesprek met de vreemdeling de vrij loop laten. De tweede fase bestaat eruit dat Jezus het woord neemt en de gebeurtenissen plaatst in een ander licht, namelijk in het licht van de heilige Schriften en profeten. De derde fase is dat zij aan tafel gaan en Hem herkennen aan het breken van het boord. De vierde fase is dat zij gesterkt en geïnspireerd door zijn aanwezigheid eropuit trekken om het blijde nieuws van de verrijzenis te verkondigen aan de anderen.

Deze vier fases komen we ook tegen in de opbouw van de eucharistie. In het eerste deel van de eucharistie, de openingsritus, doen we ongeveer wat de leerlingen van Emmaüs doen: zij vragen aandacht en ontferming van de Heer, wellicht hebben zij ook hun schuldgevoel geuit ten opzichte van Jezus, dat zij Hem in de steek gelaten hadden: zo belijden wij onze schuld, we erkennen dat wij Gods ontferming en hulp nodig hebben om de ervaringen van ons leven een plek te geven, een diepere betekenis.

En die diepere betekenis, die verborgen samenhang wordt ons aangereikt in de tweede fase van het verhaal en in het tweede deel van de eucharistie. Wij luisteren dan naar de profeten en de andere heilige Schriften, en ook de preek, officieel homilie geheten hoort daarbij. Homilie betekent oorspronkelijk iets als ‘omgang’, ‘conversatie’, en dat is wat Jezus ook doet: in de omgang, de conversatie, in het gesprek met de leerlingen laat Hij zien hoe de heilige Schriften hun kunnen helpen om alles wat er gebeurt ook te begrijpen. Gevolg: hun hart begint te branden. Zij worden steeds enthousiaster.

Het derde deel aan tafel laat zich gemakkelijk vergelijken met het derde deel van de eucharistie, waarin wij de verrezen Heer erkennen in de gedaante van het gebroken brood. En dan komt de ontmoeting met Jezus tot een hoogtepunt en daardoor zijn de leerlingen ook zo geraakt. Alle teleurstelling en schaamte valt van hen af en als veranderde mensen gaan zij vol vreugde de boodschap brengen aan anderen. En dat is weer te vergelijken met de zegen en de wegzending van de eucharistie en alles wat daarna volgt. Natuurlijk de koffie en ontmoeting na afloop, maar vooral onze opdracht de boodschap van de verrezen Heer Jezus uit te dragen in ons dagelijks leven.

Ja, en dat vinden wij vaak moeilijk. Wie durft er nog openlijk op zijn werk over zijn geloof te praten met anderen? Zullen mijn vrienden en collega’s dat niet gek vinden? Het zou best kunnen dat de twee leerlingen dat ook gedacht hebben toen ze op weg waren naar de anderen. Maar het mooie is, dat de twee vrienden ontdekken dat de andere leerlingen al door een andere verschijning van Jezus vernomen hadden dat Hij verrezen was.
Het verhaal laat zien dat Jezus op veel meer manieren en plaatsen verschijnt dan je denkt. En ook nu zijn er veel aanwijzingen van Gods aanwezigheid en werkzaamheid in de wereld. En door daarover te spreken, word je je daarvan bewust en ontstaat er gemeenschap en verbondenheid. Je versterkt elkaar in het geloof. Waar de twee leerlingen zich eerst afgescheiden en geïsoleerd hadden van de groep in Jeruzalem, daar worden zij nu door Jezus met elkaar herenigd, doordat zij Hem herkennen in het breken van het brood. En dat is wat eucharistie ten diepste is: het is een ontmoeting met Jezus en door Hem, met Hem en in Hem een vereniging met de anderen die in Hem geloven.

Het prachtige Emmaüsverhaal vertelt hoe de leerlingen veranderen, doordat zij Jezus herkennen aan het breken van het brood. Van teleurgestelde, uitgebluste en gefrustreerde mensen veranderen zij in mensen vol hoop en vreugde. Het breken van het brood, de consecratie, het veranderen van brood en wijn in het lichaam en bloed van Christus staat ook gericht op het veranderen van ons, dat wij door het ontmoeten en ontvangen van Christus andere mensen worden. Wijzer, vreugdevoller, milder, barmhartiger en dankbaarder. In de eucharistie nodigt Christus ons ertoe uit, ons te laten veranderen door zijn Woord, zijn sacrament, zijn Geest, zodat wij mensen worden wier harten branden van liefde voor Jezus en voor elkaar.

Amen.
© 2017 Sandor Koppers