Home » Preekarchief » preken 2018 » 2 september 2018

2 september 2018

OVERWEGING TWEEENTWINTIGSTE ZONDAG DOOR HET JAAR, ST. BONIFATIUSPAROCHIE, ALMERE

(Deut. 4,1-2.6-8 en Mc. 7,1-8.14-15.21-23)(B)

De katholieke gemeenschap wereldwijd heeft het momenteel erg moeilijk. Het misbruikschandaal van ontelbare kinderen en het systematisch wegkijken door bisschoppen en religieuze oversten die het belang van het seminarie, de kostschool of het bisdom hoger achtten dan het leven van onschuldige kinderen, samen met de valse aanval door een diepontevreden aartsbisschop op de paus, ja, dat bij elkaar doet mijn leven op z’n grondvesten schudden en ik neem aan het leven, het geloof en het vertrouwen van vele oprechte katholieken waar ook ter wereld.

Het pontificaat van paus Franciscus staat ook op een kruispunt. Ofwel hij slaagt erin om met adequate maatregelen nu eindelijk orde op zaken te stellen of we kunnen zijn pontificaat als een teleurstellende mislukking beschouwen. Er zal dus iets moeten gebeuren. Er zal iets moeten worden gedaan aan de neiging tot klerikalisme van sommige priesters, maar ook zullen de toelatingseisen tot het ambt strenger moeten zijn en toekomstige priesters op een eventuele neiging tot narcisme te testen. Want narcisme is de wortel van al het kwaad. Narcisme leidt tot zelfverheerlijking, tot zelfoverschatting, tot het idee alles te kunnen maken. Narcisme leidt tot machtsmisbruik en gewetensmisbruik. Een narcist is ten diepste alleen op het eigen genot en de eigen macht en de eigen belangen gericht. En op wie kan een narcist deze neigingen beter botvieren dan op een minderjarige of een kwetsbare volwassene? Daarom hoort een narcist geen priester te zijn! Een priester hoort dienstbaar te zijn naar het voorbeeld van de Goede Herder Jezus, die zelfs geen steen had om zijn hoofd op te leggen.

Daarom ook dat zovele miljoenen, binnen en buiten de Kerk, zoveel bewondering en ontroering voelen bij paus Franciscus. Zijn nederige voorbeeld en goedheid heeft het pausschap de afgelopen jaren dan ook ingrijpend gewijzigd, versterkt bijvoorbeeld door zijn verhuizing van het Pauselijk Paleis naar Casa Santa Marta, een veel eenvoudiger onderkomen. Maar helaas heeft paus Franciscus ook te maken met tegenwerking, eigenlijk al vanaf de eerste dag van zijn pontificaat. Een triest voorbeeld van die verraderlijke tegenwerking is dus de open brief van die voor het kardinalaat gepasseerde aartsbisschop. En wat volgde was een dolkstoot in de rug. Over de ruggen van misbruikslachtoffers wordt een ordinaire machtsstrijd gevoerd. Hij zal dus moeten ingrijpen.

Feit is wel dat paus Franciscus de eerste paus is die in opspraak geraakte bisschoppen straft en die inmiddels tal van ontmoetingen heeft gehad met misbruikslachtoffers en daarbij nederig zijn excuses maakte. Maar je merkt aan alles dat het ook voor het pausschap een onbekende weg is. Het gaat met horten en stoten. Hoe dan ook zal de volgende stap moeten zijn om een pauselijke commissie voor de bescherming van minderjarigen op te richten evenals een kerkelijke rechtbank die zich exclusief zou moeten bezighouden met misbruik door geestelijken en met bisschoppen die zaken in de doofpot willen stoppen. En zo’n rechtbank zou ook tanden moeten hebben en opgewassen moeten zijn tegen druk vanuit bijvoorbeeld de curie.

Het pad van purificatie, van zuivering en hervorming en boetedoening zal lang en pijnlijk en beschamend zijn. Er zullen ongetwijfeld nog meer schandalen aan het licht komen. Openheid en eerlijkheid en transparantie zijn dan ook de belangrijkste sleutelwoorden in deze.

Dit weekend las ik een interview met vijf katholieken die ondanks alles toch van hun Kerk blijven houden al kost het hun wel moeite. Hoe weinig de seculiere buitenwereld daar onderhand nog van begrijpt. En zij vertellen over de mooie dingen uit hun jeugd. Het goede onderwijs bij de paters Augustijnen en Jezuïeten. ‘Niets duidde erop dat die paters rare dingen deden’. En dan merken ze op dat ‘de wereld ten tijde van de zedendelicten heel anders was dan nu’. En dat ‘onze tijd veel puriteinser is dan toen’ en dat er in die tijd politici van de VVD en van de PvdA in de Tweede en Eerste Kamer pleitten voor de legalisering van pedofilie. Je zult hen daar nu niet meer over horen. En dan zegt iemand: Ik zie wel dat ik er een extra taak bij heb gekregen. Ik moet het andere geluid laten horen. Zeggen dat dit fouten zijn van mensen en niet van ons geloof, want dat schrijft glashelder voor hoe wij ons hebben te gedragen. Je hebt de neiging om weg te duiken en in de schuilkelder te gaan zitten nu de bommen vallen, maar juist nu moet je uitleggen wat je aan het geloof ondanks alles zo aantrekt. Ik ben niet katholiek omdat ik meneer pastoor zo leuk vind maar omdat de boodschap in met name het Nieuwe Testament mij aanspreekt.’

En zo blijken de lezingen van vandaag akelig actueel te zijn en nog steeds herkenbaar. De Farizeeën waarmee Jezus te stellen had zijn ook nu nog actief en aan te wijzen. Huichelachtigheid is van alle tijden. Maar ook de noodzaak van zuivering, hervorming en boetedoening. Ook die noodzaak is van alle tijden.

Amen.
© 2018 Sandor Koppers