Home » Preekarchief » preken 2018 » 29 maart 2018 Witte Donderdag

29 maart 2018 Witte Donderdag

OVERWEGING WITTE DONDERDAG, ST. BONIFATIUSPAROCHIE, ALMERE

(Ex. 12,1-8.11-14; 1 Kor. 11,23-36 en Joh. 13,1-15.21-30)

‘Ik heb u een voorbeeld gegeven, opdat gij zoudt doen, zoals Ik u gedaan heb’.
En wat zagen we nu ook al weer precies? Johannes heeft het nauwkeurig omschreven: Jezus stond op… vrijwillig legde Hij zijn kleren af… vernederde zich… omgordde zich met een doek… goot water in een bekken en Hij waste de voeten van zijn leerlingen.

Het wassen van de voeten van de leerlingen, het werk van een slaaf. Het is dus begrijpelijk dat Petrus tegen die voetwassing protesteerde. Petrus wilde namelijk graag een Meester, een heerser en geen slaaf of knecht, die zich buigt voor een ander. En wat hoort hij dan? Jezus gooit er zelfs nog een schepje bovenop: ‘Als Ik, die Heer en Meester ben, u de voeten was, dan behoort ook gij elkaar de voeten te wassen’. Ook al ben je met andere woorden in gezag gesteld, ook al heb je een positie verkregen boven anderen, je moet een dienaar zijn en blijven, zoals Jezus dat was, die als een slaaf aan de voeten van zijn leerlingen kroop, diep in het stof boog. Elkaar de voeten wassen: dat is dus elkaar helpen, elkaar vergeven, elkaar heil brengen, elkaar dienen…

Elkaar de voeten wassen in plaats van elkaar de oren wassen. Wie dat in eenvoud doet, heeft alles welgedaan. Als dat wegvalt, valt het christendom weg. Het christelijk handelen gebeurt al 2000 jaar lang aan de ziekenbedden, bij een eenzame buurman, bij iemand die treurt, op de hongervelden van de wereld, in de gevangenissen. Het gebeurt overal. En het gebeurt vaak tegen de achtergrond van lijden en dood.

Morgen herdenken wij de kruisdood van Jezus. Deze kruisdood betekent feitelijk een afdaling tot in de onderste kelders van het menselijk bestaan waar wij onszelf niet kunnen bevrijden. Hij die God zelf was, legde alle privileges af en daalde af tot daar waar God afwezig is.
Van deze kruisdood is de voetwassing het symbool. Maar de voetwassing duidt ook op iets diepers, op iets mystieks. Petrus begrijpt het niet en zegt: ‘Nooit in der eeuwigheid zult Gij mij de voeten wassen’. Maar het antwoord van Jezus is duidelijk: ‘Zo Ik u niet de voeten was, hebt gij geen gemeenschap met Mij’, kunt gij geen deelgenoot zijn. ‘Het is noodzakelijk, dat Ik afdaal in die bitterheid, in totale ontlediging, opdat jullie zullen leven’. Zijn taak is het om af te dalen in het niets, om een nieuwe schepping tot stand te brengen. En wij, wij moeten bereid zijn Hem daarin te volgen.

We vieren in deze dagen van de Goede Week de kruisdood van Christus en het paasfeest van de Opstanding. We vieren in de eucharistie telkenmale de dood en de verrijzenis van Christus, het feit dat Hij voor ons zonk in het stof.

Heeft het allemaal wat opgeleverd? Nee en ja. Het lijden is niet uit de wereld en uit ons leven weggenomen. Nog steeds leven er mensen in diepe ellende. We zien het dagelijks op de televisie wat mensen elkaar kunnen aandoen. En ook in ons eigen leven is er de confrontatie met verdriet en uitzichtloosheid, wanhoop en dood. De kruisdood van Christus heeft het niet uit onze handen genomen.

Maar in geloof beamen wij echter, dat Jezus in de wortel het lijden en de dood heeft overwonnen, door een diepste zelfverloochening. Dit is het hart, de harde kern van het christendom. Als Jezus zegt: ‘Ik heb u een voorbeeld gegeven, opdat gij zoudt doen, zoals Ik u gedaan heb’, bedoelt Hij niet alleen te zeggen, dat een christen nederig moet zijn en bereid zijn broeder lief te hebben, maar dat hij ook moet ingaan op de medevoltrekking van dit mysterie van lijden, dood en verrijzenis, op het navolgen dus in woord en daad. Dat betekent dat ieder die christelijk leeft, aan kan komen op een punt waar hem deze eis van lijden en sterven concreet aan hem gesteld wordt en waar hij bereid moet zijn dit ook daadwerkelijk te volbrengen. Precies zoals Jezus dat heeft gedaan: een weg van dienen, lijden en sterven.

Maar christenen kunnen dit doen, omdat de dood en de verrijzenis van de Heer de ruimte heeft geschapen waarbinnen we Hem volgen. Want christenen leven weliswaar in de oude wereld, met al zijn lijden, pijn en ellende, maar zij geloven ook, dat in het oude het nieuwe al aanwezig is.

Amen.
© 2018 Sandor Koppers