Home » Preekarchief » preken 2018 » 10 juni 2018

10 juni 2018

OVERWEGING TIENDE ZONDAG DOOR HET JAAR, ST. BONIFATIUSPAROCHIE, ALMERE

(Gen. 3,9-15 en Mc. 3,20-35)(B)

Het lijkt wel of de eerst lezing en het evangelie  vandaag geschreven zijn, zo herkenbaar en zo toepasselijk zijn ze.

Neem de eerste lezing: Adam en Eva hebben tegen het verbod van God van de verboden vrucht gegeten, en nu worden ze daarvoor ter verantwoording geroepen. En hun reactie is helemaal herkenbaar menselijk: ze schuiven de schuld op een ander. Nee, zij zijn niet schuldig. Adam zeker niet, want hij heeft die vrucht niet eens geplukt, het was Eva. En dat is de vrouw die God zelf heeft geschapen om zijn gezellin te zijn. Wie is dus schuldig? God zelf, want als Hij Eva niet geschapen had, was er niets gebeurd. Maar ook Eva is niet schuldig, want zij heeft zich laten overdonderen door de valse beloften van de slang. En wie heeft die slang geschapen? Juist, ja, dat is opnieuw God. De conclusie is dus overduidelijk: niet Adam en Eva, maar God is schuldig. En dat is zó herkenbaar, want hoe dikwijls geven ook wij God de schuld als er iets fout gaat? Waar was Hij toen het misliep? Waarom heeft Hij niets verhinderd? Nee, wij zijn het nooit geweest. En als het God niet is, dan is het iemand anders geweest, maar niet wij. Zeker niet. Wat denk je wel van ons!

De werkelijkheid is natuurlijk anders, en ook dat is heel herkenbaar. Want hoe gemakkelijk hebben Adam en Eva zich laten verleiden door de slang. ‘Jullie zullen helemaal niet sterven’, belooft ze. ‘Integendeel, jullie ogen zullen opengaan en jullie zullen zijn als goden die alles zien en alles weten.’ En door die valse belofte laten Adam en Eva zich verleiden. Zoals ook wij ons zo dikwijls laten verleiden door torenhoge leugens van de reclame. ‘Eet dit product, en je blijft jong en gezond.’ ‘Gebruik dit middel, en alles wordt nieuw.’ ‘Dit product wast witter dan wit.’ En dat zijn nog brave leugens, vergeleken met  wat politici de mensen zo dikwijls wijsmaken.

Zo kijk ik met stijgende verbazing en woede naar wat Trump de ‘fake news’ van de media noemt, het nepnieuws dat de gevestigde media bewust zouden verspreiden, terwijl hijzelf de bron en meester is van nepnieuws in allerlei gradaties. Hij heeft geen enkel probleem om de waarheid te verdraaien of onder het vloerkleed te schuiven om vervolgens moord en brand te schreeuwen dat de media dat onthullen of aantonen en dat ze zo oneerlijk tegen hem zijn. Er ontstaat zodoende een warboel van nieuws, van nepnieuws en van complottheorieën waar je als simpele consument of kiezer niet meer wijs uit kunt worden. Wat is waar en wat is niet waar? Maar de makers en bronnen van al die valse berichten hebben hun doen dan al bereikt: er ontstaat twijfel en verwarring, wantrouwen en verdeeldheid.

Niet minder hedendaags en herkenbaar is het evangelie. Schriftgeleerden beschuldigen er Jezus van dat Hij met behulp van de vorst van de duivels de andere duivels uitdrijft. Wellicht kan Jezus zichzelf nauwelijks beheersen om hen niet uit te lachen, want waarom zou de vorst van de duivels immers tegen zichzelf en zijn medewerkers in opstand komen? Maar hoe lachwekkend het ook klinkt, het is van alle tijden, ook van vandaag. Allen zijn ze bekend, de overheden die hun medewerkers of klokkenluiders vervolgen voor corruptie of landverraad, die hen uitwijzen, vermoorden of laten vermoorden omdat ze te populair of te gevaarlijk zijn. In de oudheid heetten ze Alexander de Grote, Caesar, Nero en zoveel andere Romeinse keizers. Later waren dat andere keizers en andere koningen, nog later heetten ze Hitler, Mao, Mussolini, en vandaag dragen ze de naam van Trump, Poetin, Erdogan, Maduro, Kim Jong-un, Xi, en nog zoveel andere namen in Afrika en Azië. Het lijkt wel of Adam en Eva hun de weg hebben gewezen

Wij zullen dus, zowel persoonlijk als met elkaar, via serieuze journalistiek als met onderzoek moeten blijven zoeken naar de waarheid. Niemand heeft de waarheid in pacht, er zijn altijd verschillende aspecten en perspectieven op de waarheid, die elkaar kunnen aanvullen en corrigeren. Maar waar het serieus zoeken naar de waarheid ingeruild wordt voor list en bedrog en er vrijelijk wordt gestrooid met ‘alternatieve feiten’ dan worden niet alleen mensen beschadigd, maar raakt ook de samenleving ontwricht en haar instituties besmeurd. En wat is dan het gevolg? Een algeheel wantrouwen. Niet toevallig stond daarom de Kerk, en ik betrek dat maar even op de katholieke kerk, in een recent onderzoek helemaal onderaan wat betreft betrouwbaarheid en geloofwaardigheid! En natuurlijk zijn er grote fouten gemaakt door de Kerk en haar vertegenwoordigers, daar geen twijfel over, maar het consequent inhakken op die Kerk of het op tafel gooien van flutverhalen zoals onlangs het verhaal over dwangarbeid door nonnen, naar de beruchte Magdalenazusters uit Ierland, dan leidt dat tot beschadiging, tot verminking en durven mensen zich uiteindelijk niet meer toe te vertrouwen aan Jezus en dus ook niet aan Gods liefde, omdat er toch altijd wat van die flauwekul verhalen blijft hangen. Daarom is het ook zo belangrijk om te beseffen dat het geloof in Jezus en de heilige Geest niet zomaar een opinie is, maar Openbaring en het degelijke resultaat van een eeuwenlange zoektocht naar de waarheid en dat je je dus veilig kunt toevertrouwen aan Jezus Christus en aan zijn Kerk. Maar dat is door alle drek die over ons wordt uitgegooid praktisch onmogelijk geworden. Wij zullen dus dat beeld moeten zien te kantelen. Een ongelooflijke uitdaging.

Amen.
© 2018 Sandor Koppers