Home » Preekarchief » Preken 2015 » 13 september 2015

13 september 2015

OVERWEGING VIERENTWINTIGSTE ZONDAG DOOR HET JAAR,
ST. BONIFATIUSPAROCHIE, ALMERE, 13 SEPTEMBER 2015
(Sir. 27,30-28,7 en Mt. 18,21-35)(A!!)

8 December a.s. is een bijzondere dag. Op die dag opent de paus in de Sint Pieter in Rome de zogenaamde Heilige Deur. En met het openmaken van die Heilige Deur opent hij het Jaar van Barmhartigheid. Ik vermoed dat jullie daar op het eerste gezicht niet zoveel mee hebben, met het Jaar van Barmhartigheid. Maar toch is het denk ik goed om hier even bij stil te staan mede gelet op de lezingen en het thema van vandaag. Zand erover is denk ik namelijk hetzelfde als barmhartig zijn. We hoorden zojuist over het kwaad dat wij elkaar aandoen en er zijn briefjes uitgedeeld als uitnodiging om er misschien wat op te schrijven wat u of mij dwars zit. En we hoorden twee lezingen uit de Bijbel die ook over het kwaad gaan dat mensen elkaar aandoen. Maar wat ons vooral op het hart wordt gedrukt is de noodzaak om elkaar altijd maar weer te vergeven. Tot zevenmaal toe, zoals Petrus voorstelt? Nee, niet tot zevenmaal toe, maar tot zeventig maal zevenmaal. En dat is dan niet in de betekenis van 490 keer, maar oneindig veel keren. We moeten elkaar oneindig veel keer vergeven omdat God ons oneindig vaak vergeeft.

In het kader van de nieuwe evangelisatie, in het opnieuw onder woorden proberen te brengen wie wij zijn en wat wij geloven heeft de paus dus het Jaar van de Barmhartigheid uitgeroepen. Om ons te bezinnen op wat het katholieke geloof inhoudt voor mijzelf en op wat het betekenen kan voor de wereld om mij heen. Want als ik dat niet zelf precies weet en onder woorden kan brengen, ja, dan wordt het moeilijk om er ook vrijuit over te kunnen praten. En dan moet je echt beginnen bij de bodem: bij God zelf. Bij de vraag wie God is!

Ja, wie is God? We lezen dat Hij zich aan Mozes geopenbaard heeft als een ‘barmhartige en medelijdende God, groot in liefde en trouw’. Dat zijn meteen al veelzeggende woorden die ons zeggen dat God vol mededogen, ontferming, vergevingsgezindheid is. Geduldig ook. Geduldig en barmhartig, dat zijn vaak de woorden die gebruikt worden om de natuur van God te beschrijven. En ja, dat kunnen we zien als we kijken naar de vele momenten in de geschiedenis waar Gods goedheid het wint van straf en vernietiging. Zo komt dat naar voren in de psalmen waarin God zich laat kennen als een vader en een moeder die ontzettend veel van hun kind houden.

Maar wij zijn katholieke christenen. En dat betekent dat voor hen en alle andere christenen Jezus van Nazareth de juiste toegang is tot het begrijpen van God. Dat als wij Jezus zien dat wij dan God zien, de Vader zien en dan zien we Hem doen wat Hij van de Vader moest doen. De tekenen die Hij doet, vooral ten opzichte van zondaars, van arme, buitengesloten, zieke en lijdende mensen, ja, dat zijn tekenen van Gods liefde. Alles wat Hij doet gaat over liefde, niets is zonder medelijden. Daarom genas Hij de zieken die bij Hem werden gebracht en met weinig broden en vissen stilde Hij de honger van grote menigten. Wat Jezus in al die omstandigheden bewoog, was niets anders dan barmhartigheid en liefde. Want dat hadden zij het meeste nodig. Telkens keek Jezus naar de mensen die Hij ontmoette met een blik van medelijden en barmhartigheid. Denk aan de roeping van Matteüs, de schrijver van het evangelie wat wij zojuist gehoord hebben, vanuit een intens gevoel vol barmhartigheid en vergevingsgezindheid, vergaf Jezus hem zijn zonden, en koos Hij hem, de zondaar en tollenaar, om een van de Twaalf te worden.

Als wij dus geraakt willen worden door en mee willen doen met die nieuwe evangelisatie hier in onze tijd en temidden van de mensen met wie wij leven dan moeten wij dus doordrongen zijn van het geloof dat Jezus ons de natuur van God heeft laten zien, heeft geopenbaard.
God als een Vader die zich nooit gewonnen geeft, totdat Hij alles wat fout is heeft overwonnen met medelijden en barmhartigheid. Denk aan de parabel van het schaap dat verloren was, het muntstuk dat kwijt was en denk vooral aan de parabel van de vader en zijn twee zoons. Steeds weer wordt God voorgesteld als vol van vreugde, vooral wanneer Hij vergeeft en wanneer Hij mensen troost en kracht geeft om verder te leven.

En nu hebben wij het vandaag heel speciaal over de levensstijl die bij een christen past. Uitgedaagd door de vraag van Petrus hoe vaak men moest vergeven, antwoordt Jezus: ‘Niet tot zevenmaal toe, maar tot zeventigmaal zevenmaal’. En toen vertelde Hij de parabel van de meedogenloze dienaar. En deze parabel zit vol met diep onderricht voor ieder van ons. Jezus zegt dat medelijden niet alleen het handelen van de Vader is, maar het criterium wordt, de toetssteen wordt om te begrijpen wie zijn ware kinderen zijn. Ben je namelijk zijn kind dan ben je ook barmhartig en vergevingsgezind. Het vergeven van beledigingen is dus eigenlijk voor de christen een gebod. En hoe moeilijk is het om te vergeven en om lastige personen geduldig te verdragen! En toch, de vergeving en het verdragen is het instrument dat in onze broze handen is gelegd om vrede te bereiken. Wrok, woede, geweld en wraak laten varen is een noodzakelijke voorwaarde om gelukkig te leven. Maar het is in deze kritische tijd ook een criterium voor de geloofwaardigheid van ons geloof. Dus zoals de Vader liefheeft, zo hebben de kinderen lief. Zo barmhartig als Hij is, zo zijn wij geroepen barmhartig ten opzichte van elkaar te zijn.

Amen.
© 2015 Sandor Koppers