Home » Preekarchief » Preken 2021 » Overweging derde zondag door het jaar

Overweging derde zondag door het jaar

Jona doet wat God van hem vraagt: hij gaat op weg en verkondigt de boodschap in Nineve.

23-24 januari 2021

Schriftlezingen: (Jona 3,1-5.10; 1 Kor. 7,29-31 en Mc. 1,14-20)(B)

Jezus riep zijn eerste leerlingen om alles achter te laten en met Hem mee te gaan, op weg. Hem achterna. In de eerste lezing van deze zondag doet Jona wat God van hem vraagt: hij gaat op weg en verkondigt de boodschap in Nineve en Nineve bekeert zich!

‘Volg Mij’, ga op weg. Dat is de boodschap die we uitdragen, dat is de boodschap die we, als het goed is, ook zelf willen beleven. Laat Jezus Christus je voorbeeld zijn, de bron van je bestaan. Leer Hem kennen, kom Hem dienen, wil Hem navolgen. Ons visioen daarbij is het Koninkrijk der hemelen.

De boodschap is helder, maar ja, zoals de dichter al zei: ‘Tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren’(Willem Elsschot). En dat merken wij zelf, elke dag. We zouden niet zoveel belang moeten hechten aan materiële dingen en doen dat vaak toch. We zouden elkaar moeten vergeven en kunnen dat soms toch niet. We zouden moeten bidden, voor ons geloof uitkomen, en voor anderen klaarstaan en doen dat toch soms te weinig. Er is altijd wel een reden, een excuus, een smoes om eronder uit te komen. En soms kunnen we ons achter de tijd verschuilen: onze tijd is nu eenmaal anders dan vijftig jaar geleden toen iedereen nog katholiek was en de kerk nog machtig of toen ik nog in Polen, in Suriname of in Afrika was. Maar moeten we dan maar met de tijd meegaan en ons daaraan verschuilen en aanpassen en alles laten varen?

Want wij zijn de tijden! Wij dragen verantwoordelijkheid voor onze huidige tijd. Of we willen of niet. Onze vingerafdrukken zitten op de tijd waarin wij nu leven door onze beslissingen, door ons handelen en denken en spreken.

En wat is dan met je tijd meegaan? Wij kunnen dus beter kritisch blijven op de tijd waarin wij leven en als christen alles toetsen aan de waarden van het evangelie. De wisselende tijden mogen ons bemoedigen om juist achter de boodschap te staan, de boodschap van Jezus Christus, de boodschap van het evangelie. Ook als die ons oproept tot kritiek!

En er is een grote troost voor ons, die geen van allen volmaakt zijn en niet altijd de kracht hebben om tegen de stroom in te roeien. Die troost is dat ook in de Bijbelse tijd alles niet zo gladjes verliep als de lezingen van deze dag misschien lijken aan te geven. Want het leek in de eerste lezing alsof Jona gewoon netjes deed wat God hem bevolen had en de boodschap van bekering predikte in Nineve, maar daar ging een heel verhaal, een hele strijd aan vooraf: van Jona die niets zag in die opdracht, die daar helemaal geen zin in had en dacht dat hij wel van God kon weglopen, zijn hoofd de andere kant op kon draaien als hij zich inscheepte en vertrok. Hij zag het helemaal niet zitten en dat was te begrijpen want de boodschap die Jona moest brengen was kritisch tegenover de samenleving en de daar heersende mentaliteit: Bekeert u!

Ook de boodschap van Jezus was kritisch: ‘Bekeert u!’; de apostelen hadden daar net zo goed vaak moeite mee, want toen Jezus voor zijn boodschap moest lijden, toen deinsden ze allemaal terug voor de consequenties of verloochenden Hem.

Wij leven ook in een tijd, in een cultuur die de boodschap van het evangelie ‘Bekeert u’ en die de uitnodiging van vandaag ‘Volg Mij’, niet zo lijkt te waarderen. In menig gezin kun je niet praten over geloof en politiek. Maar ik zou willen zeggen: Wees niet bang! In het hart van iedere mens is een verlangen naar het goede, het schone en het ware. En dat wat ons hart echt vervullen kan, dat vraagt soms offers. Wie Jezus wil volgen, die zal iets moeten loslaten – geld, relaties, macht – allemaal dingen waar de wereld zoveel waarde aan hecht. Echt Jezus willen volgen is proberen deze dingen onder controle te krijgen. En er waren en zullen altijd mensen zijn die deze weg – met vallen en opstaan – zijn gegaan of zullen gaan, grote heiligen, maar ook eenvoudige mannen en vrouwen, want die weg is de vervulling van een verlangen dat leeft in het hart van elke mens.

Wees daarom niet bang dat het evangelie uit de tijd is geraakt of dat de kerk achterhaald is; het evangelie en Jezus bezitten de kracht om de harten van de mensen te raken en te veranderen. Wij moeten alleen op de juiste momenten durven opstaan en spreken en handelen in de geest van het evangelie ook als dat tegen de tijdgeest in gaat.

Amen.
© 2021 Sandor Koppers