Home » Preekarchief » Preken 2021 » Overweging vierde zondag van de veertigdagentijd

Overweging vierde zondag van de veertigdagentijd

Als je echt de ene vraag zou kunnen stellen die diep in jou leeft en je hele leven kan veranderen?

13/14 maart 2021 

Schriftlezingen: Kron. 36,14-16.19-23; Ef. 2,4-10 en Joh. 3,14-21)(B)

Stel dat je een halfuurtje bij Jezus op bezoek zou mogen komen, wat zou je Hem dan vragen, als er niet allerlei anderen bij waren? Als je echt de ene vraag zou kunnen stellen die diep in jou leeft en je hele leven kan veranderen?

Het gaat dan even niet om de dagelijkse beslommeringen, de zorg voor onze dierbaren of om persoonlijke problemen, het gaat niet over het bekende vragenlijstje. Neen, Jezus heeft alleen aandacht voor jou zoals je bent met jouw plussen en minnen, met jouw diepste zielenroerselen. Wat zou je Hem dan voorleggen? Je stelt je echt kwetsbaar op, wat wil je dan kwijt?

Het evangelie van vandaag betrekt ons bij zo’n unieke ontmoeting. In het donker, dus in het geheim, niemand mag het zien, bezoekt Nikodemus Jezus. Nikodemus is een man van standing. Hij behoort bij de religieuze elite van die dagen, de Farizeeën. Uit vrees dat ze hem als een verrader, een overloper zouden beschouwen, betuigt Nikodemus niet in het openbaar dat hij bewondering heeft voor Jezus. Maar dat heeft hij wel, dus laat hij in het geheim weten dat hij onder de indruk is van Jezus. Daarom heeft hij gewacht tot het donker was. Hij klopt aan bij Jezus, die ook alleen is. Een uniek moment. Een unieke ontmoeting. En wat doet hij? Hij spreekt zijn bewondering voor Jezus uit: ‘U moet wel door God gezonden zijn, want alleen met Gods hulp kan iemand de dingen doen die U doet’, zegt hij tegen Jezus.

Het diepe verlangen dat in Nikodemus leeft, blijkt uit zijn behoefte aan Jezus te laten zien dat Jezus hem geraakt heeft. Aan anderen durft hij het nog niet te laten zien, maar aan Jezus wel. Aan Jezus durft hij wel te vertellen dat hij van Hem houdt. Onze diepste verlangens bestaan namelijk nooit alleen uit vragen die gaan over ditjes en datjes. Nee, waar het de mens ten diepste om gaat is een ander beminnen en zelf bemind te worden. Nikodemus barst letterlijk van verlangen om te zeggen dat hij van Jezus houdt. Hij kan het niet voor zich houden. Hij moet het kwijt. Hij kon er gewoon niet van slapen. Maar hij voelde zich een huichelaar. Innerlijk in tweeën gesplitst. Maar hij kon niet anders dan het toch maar te zeggen. Tegen Jezus. En nu is het hoge woord eruit. Het kon hem verder niet meer schelen wat anderen ervan zouden denken. Oh zo herkenbaar voor al die mensen die hunkeren naar liefde en genegenheid en die niemand hebben om hun gevoelens toe te vertrouwen.

Maar als u en ik Jezus persoonlijk zouden mogen ontmoeten en we zouden in die ontmoeting ons diepste verlangen blootgeven, zou dat dan ook niet onze eerste behoefte zijn om te zeggen dat wij van Hem houden? Ik hoop het wel. Jezus roept in ons niet alleen de diepe behoefte om van Hem te houden. Hij verlangt ook zelf van ieder die in Hem gelooft te houden. En dat houden van betekent dan zoiets als: ‘Jij bent echt een kind van God’. Jij bent voor Mij de moeite waard. Ik heb jouw naam geschreven in mijn hand. Dat is het wat Jezus eigenlijk tegen Nikodemus zegt. Van dat hele gesprek hebben wij vandaag maar een klein deel gelezen. Maar wat we hebben gelezen is voor Nikodemus voldoende om te beseffen dat hij een nieuwe mens is geworden. God heeft hem bij de kraag gevat. Hij is uit de ene wereld in de andere wereld overgezet. Uit de gesloten, donkere wereld van het ongeloof in de lichte wereld van het geloof in Jezus. En dat is het werk van de heilige Geest. Zoals een dopeling of vormeling die al wat ouder is door van Jezus te gaan houden, Hem te willen volgen, op Hem willen lijken en gedoopt en gevormd verder wil gaan, zichzelf als opnieuw geboren kan beschouwen. Het oude leven afgespoeld, het nieuwe leven met een schoon nieuw kleed beginnen. En dat het verdere leven met Jezus gaan ontdekken.

Jezus spreekt de Schriftgeleerde aan op zijn kennis van de Bijbel. ‘Denk aan de koperen slang die door Mozes in de woestijn werd omhoog geheven’, zegt Jezus. Ieder die daar zijn oog en zijn hoop op vestigde werd genezen. Zo zal ook de Mensenzoon omhoog geheven worden om alle mensen te verlossen van de macht van de zonde. Jezus neemt Nikodemus in vertrouwen. Hij vertrouwt hem een geheim toe. Als Nikodemus later getuige zal zijn dat zijn vrienden, de Farizeeën, er in slagen dat Jezus gekruisigd wordt, dan zal hij zich herinneren wat Jezus gezegd heeft. Dat is het uur van de waarheid. Dan komt het erop aan dat hij dan Jezus niet teleurgesteld de rug toekeert, maar trouw blijft en gelooft. En dan zal hij ook helemaal één zijn met Jezus. Dan zal hij delen in het leven van Jezus waar zonde en dood geen macht meer over hebben. Dan zal hij weten dat niets of niemand hem ooit nog zal kunnen scheiden van de liefde van God die zich in Jezus Christus aan alle mensen openbaart.

Laten wij dan ook de woorden van Jezus onthouden die hij sprak tot Nikodemus. Woorden die ook ons ontzettend veel troost en kracht zullen geven. Namelijk: ‘Zozeer heeft God de wereld liefgehad, dat Hij zijn eigen Zoon heeft gegeven, opdat ieder die in Hem gelooft, niet verloren zal gaan, maar eeuwig leven zal hebben’. Deze woorden zijn een medicijn voor de ziel. We moeten ze eigenlijk uit ons hoofd leren en op beslissende momenten als we het moeilijk hebben ons eraan vastklampen. En we eren deze woorden, dit mysterie, door de kruisbeelden in onze huizen en hier in onze kerk. En we staan er in deze weken voor Pasen nadrukkelijk bij stil. Vrienden delen hun diepste geheimen met elkaar. Die vertrouwen elkaar blindelings. Jezus is zo’n vriend. Moge onze vriendschap met Hem versterkt worden en wees niet bang om je hart voor Hem uit te storten. Want vrienden doen dat bij elkaar.

Amen.
© 2021 Sandor Koppers